Endüstriyel Tesisatlarda Malzeme Sertifikaları ve EN/ASTM Standartları Nasıl Okunur?

Malzeme sertifikası, satın alınan ürünün hangi standart ve kalite gerekleriyle üretildiğini ve hangi test sonuçlarıyla doğrulandığını gösterir.

Boru, flanş ve vana satın alırken yalnızca ürün adının aynı olması yeterli değildir. Kalite sınıfı, ölçü standardı, ısıl işlem, kimyasal analiz ve izlenebilirlik belgeleri şartnameyle uyumlu olmalıdır.

EN ve ASTM neyi belirtir?

EN Avrupa standardizasyon çerçevesinde, ASTM ise farklı malzeme ve test standartlarını tanımlamak için kullanılan kuruluştur. Her iki sistemde de standart numarası, kapsamı ve malzeme sınıfı beraber okunur.

• Örnek: ASTM A312, belirli paslanmaz çelik boru ürünlerinin kapsamını tanımlar.
• Örnek: EN 10204, metalik ürünlerde muayene belge türlerini tanımlar.
• Malzeme standardı ile ürünün ölçü standardını birbirine karıştırmayın.

EN 10204 2.2 ve 3.1 arasındaki fark

EN 10204 kapsamındaki 2.2 belgesi, üreticinin sipariş gereklerine uygunluk beyanını ve spesifik olmayan muayene sonuçlarını içerir. 3.1 belgesi, siparişe uygunluk beyanı yanında spesifik muayene sonuçlarını içerir ve üretim biriminden bağımsız yetkili muayene temsilcisi tarafından doğrulanır.

• 3.1 belgesinin mutlaka üçüncü taraf kuruluş tarafından düzenlendiğini varsaymayın.
• Bağımsız üçüncü taraf doğrulaması gereksiniminde 3.2 belgesi ayrıca değerlendirilebilir.
• Sertifika ve ürün üzerindeki döküm/ısı (heat) numaralarının izlenebilirliğini kontrol edin.

Sertifikada hangi alanlar kontrol edilir?

Malzeme kalitesi, boyutlar, kimyasal bileşim, mekanik testler, ısıl işlem durumu, standart sürümü ve ürünün kimliği şartname ile karşılaştırılır.

• Sipariş numarası, heat numarası ve ürün işaretlemelerini eşleştirin.
• Test değerlerini istenen malzeme sınıfının kabul aralıklarıyla kontrol edin.

EN 10204 3.1 belgesi neyi gösterir?

EN 10204 kapsamında düzenlenen 3.1 muayene belgesi, üreticinin teslim edilen ürünler için sipariş şartlarına uygunluk beyanını ve ilgili özel muayene sonuçlarını içerir. Belgenin güvenilirliği için ürün ile sertifika arasında izlenebilirlik kurulmalıdır.

• Belge numarası ve üretici bilgisini kontrol edin.
• Isı/ergitme numarasını ürün işaretlemesiyle eşleştirin.
• Kimyasal analiz ve mekanik test sonuçlarını istenen standarda göre inceleyin.

EN ve ASTM eşdeğerliği nasıl değerlendirilir?

EN ve ASTM standartları aynı ürün grubuna ait olsa bile malzeme sınıfları, deney yöntemleri veya kabul kriterleri bire bir eşleşmeyebilir. “Muadil” tanımı, uygulanan ürün ve tasarım kodu açısından teknik inceleme gerektirir.

• Ürün standardı ile malzeme standardını birbirinden ayırın.
• Kimyasal bileşim, mukavemet ve ısıl işlem şartlarını karşılaştırın.
• Eşdeğer kabulünü satın alma ve proje şartnamesinde açıkça tanımlayın.

Mal kabulde kontrol sırası

Teslimat aşamasında sertifika bulunması tek başına yeterli değildir. Boyutlar, işaretleme, yüzey ve varsa zorunlu ilave deneyler kontrol edilmelidir. Belgenin sonraki montaj ve bakım kayıtlarıyla ilişkilendirilebilmesi için izlenebilirlik korunmalıdır.

• Malzeme kodu, boyut ve miktarı siparişle eşleştirin.
• Sertifika üzerindeki ısı numarasını parça üzerinde doğrulayın.
• Uygunsuzlukların kapatılma kaydını tutun.

Uygulama notu: Tasarım, montaj ve malzeme seçimi; ilgili proje standardı, gerçek işletme koşulları ve üretici teknik dokümanlarına göre doğrulanmalıdır.